Liczba pracowników pracujących w domu z konieczności – aby zaoszczędzić pieniądze pracodawcy, lub ze względu na równowagę między życiem zawodowym a prywatnym – stale rośnie. 

Dowiedz się, co to oznacza w praktyce i jakie są tego korzyści, a także słabe strony. 

Odłóżmy na bok temat „uchylania się od pracy w domu”, ponieważ wszystko wskazuje na to, że praca w domu (Work From Home – WFH), stanie się powszechną i długo utrzymywaną praktyką, a korzyści z niej płynące przeważają nad jej wadami – i to zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. 

Poniżej przedstawiamy najważniejsze plusy i pułapki pracy w domu.

WFH w czasach Covid-19

Nie udokumentowano zwolnień lub ograniczeń podatkowych związanych z Covid-19, więc to wszystko, o czym piszemy poniżej, dotyczy tych, którzy pracują w domu – niezależnie od tego, czy robią to w czasie pandemii, dostosowując się do okoliczności, czy dla wygody pracodawcy i pracownika. Strategia HMRC polega na tym, że z dodatków do WFH skorzystają tylko ci, którzy „muszą pracować z domu”. Istnieje jednak jeszcze wiele elementów do rozważenia przy podejmowaniu decyzji, czy pracownik musi pracować z domu.

Covid-19 i potrzeba pracy w domu

Covid-19 skupił uwagę na okolicznościach, w których zaistniała potrzeba pracy z domu. Ściślej rzecz ujmując, wiele przypadków pracy w domu w czasie pandemii nie musiało być „konieczne”, w rozumieniu testu s336, ponieważ potrzeba ta była narzucona z zewnątrz. Jednak w tym punkcie zarówno rząd, jak i HMRC, przyjął dość pragmatyczne podejście. Przekonamy się, czy zmiany wywołane pandemią doprowadzą do rozwoju w opodatkowaniu wydatków na pracę w domu, a nawet zasady „całkowicie, wyłącznie i koniecznie”, która od dawna uważana jest za konieczną na ówczesnym rynku pracy.

Zbyt rygorystyczna byłaby zasada, gdyby przepisy WFH miały zastosowanie tylko do pracy, która musi być wykonywana w domu. Dlatego należy kierować się nabytym doświadczeniem i potrzebą, która obejmowałaby także zapis o braku miejsca w siedzibie pracodawcy, jak również ustalenia umowne – jeśli umowa pracownika wyznacza jego dom jako miejsce pracy, czyli, że właśnie tam musi on pracować.

Przemieszczanie się pomiędzy tymi dwoma miejscami jest możliwe, ale może być trudne do kontrolowania, chyba że istnieje regularny podział: na pracę w domu i w biurze. Dlatego też, praktyką powinno stać się, by umowy o pracę zawsze jasno określały potrzebę pracy w domu.

Dozwolone wydatki domowe

Wydatki związane z domem, o które można się ubiegać, są ograniczone do:

  • energii domowej – głównie gazu i elektryczności;
  • opłaty za wodę;
  • opłaty za rozmowy telefoniczne.

Inne koszty związane z pracą w domu nie są ogólnie akceptowane i odliczane jako “całkowicie, wyłącznie i koniecznie” poniesione w ITEPA 2003 sekcja 336 i, jak stwierdzono powyżej, HMRC nie uzna dobrowolnej, nieformalnej pracy w domu jako koniecznej.

Ulga podatkowa lub rzeczywiste wydatki

Najprostsze roszczenie dostępne jest na podstawie ulgi w wysokości £6 tygodniowo (£26 miesięcznie), która nie wymaga:

  • żadnych dowodów poniesienia wydatków;
  • aby WFH było stałym elementem umowy; 
  • jeśli WFH jest stałym elementem umowy, lub umowa pracownika wyznacza jego dom jako miejsce pracy.

Ulga podatkowa ma tę zaletę, że jest prosta i korzystna dla osób, których wydatki na mieszkanie są niskie. Prawdopodobnie pokryje ona również z nawiązką część tych wydatków, o które większość ludzi i tak może się ubiegać.

Osoby pracujące w domu, które w dużej mierze korzystają z telefonów i internetu w celach służbowych, powinny rozważyć uzyskanie strategii dla biznesu, opłacanych przez pracodawcę bezpośrednio lub poprzez zwrot kosztów. 

HMRC nie zaakceptuje strategii, za którą pracodawca odmawia zapłaty – może być uznana za konieczną, chyba że umowa wymaga, aby pracownik za nią zapłacił.

Koszty energii elektrycznej i wody mogą być podzielone na rozsądnej podstawie według kombinacji czynników, np. liczby pokoi lub powierzchni wykorzystywanej do pracy, oraz godzin pracy w ciągu dnia.

Systemy energii ekologicznej nie mają zwykle wpływu na odliczenia podatkowe, ponieważ wytwarzają połączenie darmowej energii i taryf gwarantowanych lub „FIT”, które są zwolnione z podatku. Jedynie dodatkowe moce wytwórcze, poza krajowym systemem FIT, mogą generować dochód podlegający opodatkowaniu dla instalacji domowych.

Opłaty za rozmowy telefoniczne muszą być naliczane na podstawie rzeczywistych połączeń, co uniemożliwiłoby skorzystanie z jakiejkolwiek ulgi z tytułu opłat za rozmowy telefoniczne pracownikowi, który nie byłby w stanie rozdzielić systemu billingowego firmowego od prywatnego.

Dojazd do pracy

Podróże z domu do innego miejsca pracy nadal będą praktycznym polem minowym na podstawie orzecznictwa w tym zakresie. Osoba, która czasami pracuje w domu, a kolejnym razem w innym stałym miejscu pracy, nie może i nie będzie mogła odliczyć kosztów podróży pomiędzy stałymi miejscami pracy, jeśli w rzeczywistości jest to podróż z domu do pracy. Koszt podróży z domu do innego stałego miejsca pracy podlega odliczeniu tylko wtedy, gdy pracownik rzeczywiście rozpoczął pracę w domu i może być zaakceptowany jako podróż do innego stałego miejsca pracy w trakcie zatrudnienia. Podobnie pracownik, który wyjechał z miejsca pracy w ramach zatrudnienia, a po powrocie do domu jej nie wznowił – nie może zaliczyć kosztów podróży powrotnej do kosztów uzyskania przychodu.