Wiele osób w kwestii wyliczenia podatku zdaje się na księgowego i w ogóle nie rozumie  matematycznych zawiłości z tym związanych. Najczęściej oddychają z ulgą lub łapią się za serce po ostatecznym werdykcie z kwotą do zapłaty, robią przelew i tu ich przygoda z podatkiem się kończy. Istnieją też jednak osoby, które wolą wiedzieć, skąd biorą się te końcowe liczby. Właśnie dla takich osób przygotowałam to podsumowanie, więc jeśli jesteś jedną z nich, zapraszam do dalszej lektury!

Jeśli podczas czytania tego artykułu chcesz od razu wykonać wyliczenia na własnym przykładzie, weź kartkę, długopis i kalkulator, albo otwórz arkusz kalkulacyjny.

Zacznijmy od tego, że aby wyliczyć kwotę podatku do zapłaty (bądź do zwrotu, jeśli należysz do tej grupy szczęśliwców), trzeba zsumować wszystkie dochody osiągnięte w całym roku podatkowym (dla niewtajemniczonych: rok podatkowy w UK trwa od 6 do 5 kwietnia). Na tym etapie nie ma znaczenia, czy ktoś już zapłacił za ciebie podatek, czy nie. Musisz zebrać wszystkie dochody razem. Na potrzeby tej kalkulacji skupimy się na dwóch najpopularniejszych formach dochodu:

  • zatrudnienie 
  • samozatrudnienie.

Aby obliczyć dochód podlegający opodatkowaniu, bierzemy pod uwagę następujące kwoty:

  • Zatrudnienie: kwota brutto (możesz ją znaleźć na swoich P60, P45, albo ostatnim payslipie przed zakończeniem pracy lub roku podatkowego, czyli 5 kwietnia)
  • Samozatrudnienie: kwota netto (czyli obrót minus dozwolone koszty).

Po zsumowaniu dochodów możemy przejść do wyliczeń podatku.

  1. Krok pierwszy: zzapisujemy sumę dochodu.
  2. Krok drugi: odejmujemy kwotę wolną od podatku – Personal Allowance (w roku podatkowym 2020/21 wynosiła ona £12,500).
  3. Krok trzeci: obliczamy podatek od różnicy według progów podatkowych na rok 2020/21:
  • 20% od dochodów pomiędzy £12,501 a £50,000, 
  • 40% od dochodów pomiędzy £50,001 a £150,000 
  • 45% od dochodów powyżej £150,001
  1. Krok czwarty: obliczamy składki ubezpieczeniowe od dochodów z samozatrudnienia – Class 4 National Insurance Contributions. Z doświadczenia wiem, że składki te są najbardziej zaskakujące dla wiekszosci osob samozatrudnionych, ponieważ naliczane są w wysokości 9% od dochodów pomiędzy £9,501, a £50,000 oraz 11% od dochodów powyżej £50,001.
  2. Krok piąty: jeśli nasz jedyny dochód pochodził z samozatrudnienia lub nasz pracodawca nie odprowadził odpowiednich składek, a dochody przekroczyły £6,475, oddajemy Class 2 National Insurance Contributions – kwota do zapłacenia to £3.05/ tydzień, czyli £158.60 za rok podatkowy 2020/21. 
  3. Krok szósty: sumujemy podatek zapłacony przez pracodawcę (-ow) od naszych dochodów pochodzących z zatrudnienia oraz zapłacony podatek CIS, jeśli taki był odliczany 
  4. Krok siódmy: wyliczamy różnicę pomiędzy podatkiem należnym (punkt 3+4+5) oraz podatkiem zapłaconym. Ta różnica jest kwotą podatku do zapłaty lub do zwrotu.

Spróbujmy wyliczyć podatek na przykładzie pana Kowalskiego: 

Pan Kowalski pracuje na budowie jako podwykonawca CIS, a dodatkowo w weekendy dorabia sobie w McDonalds. Na koniec roku podatkowego dostał zestawienie dochodu od swojego kontraktora (CIS statement) oraz P60 z powszechnie lubianego fast-fooda. 

Na dokumentach widnieją następujące kwoty dochodów:

  • Budowa: Gross Sales: £35,000, Tax deducted: £7,000
  • McDonalds: Pay: £6,550, Tax deducted: £0 

Podliczenie: 

  1. Suma dochodu: £35,000 + £6,550 = £41,550.
  2. Odejmujemy £12,500: £41,550 – £12,500 = £29,050.
  3. Obliczamy podatek (pan Kowalski mieści się w granicy standardowego podatku, a więc będzie to 20%): £29,050 x 20% = £5,810.
  4. Obliczamy Class 4 National Insurance Contributions. Najpierw obliczamy kwotę, od której trzeba będzie odprowadzić składki (pamiętaj, że Class 2 nalicza się tylko od dochodu pochodzącego z samozatrudnienia): £35,000 – £9,500 = £25,500. Od tej kwoty obliczamy 9%, czyli £25,500 x 9% = £2,295.
  5. Dodajemy Class 2 National Insurance Contributions £158.60.
  6. Sumujemy należny podatek i składki: £5,810 + £2,295 + £158.60 = £8,263.60.
  7. Odejmujemy kwotę podatku zapłaconego od podatku należnego: £8,263.60 – £7,000 = £1,263.60 – wychodzi nam kwota podatku za rok 2020/21, który należy odprowadzić do urzędu.

Jeśli masz ochotę i czujesz się na siłach, oblicz swój podatek sam. Jeśli jednak nie, to zapraszamy do kontaktu z naszym biurem, a z przyjemnością zrobimy to za ciebie! 🙂