Wiele osób w kwestii wyliczenia podatku zdaje się na księgowego i w ogóle nie rozumie matematycznych zawiłości z tym związanych. Najczęściej oddychają z ulgą lub łapią się za serce po ostatecznym werdykcie z kwotą do zapłaty, robią przelew i tu ich przygoda z podatkiem się kończy. Istnieją też jednak osoby, które wolą wiedzieć, skąd biorą się te końcowe liczby. Właśnie dla takich osób przygotowałam to podsumowanie, więc jeśli jesteś jedną z nich, zapraszam do dalszej lektury!
Jeśli podczas czytania tego artykułu chcesz od razu wykonać wyliczenia na własnym przykładzie, weź kartkę, długopis i kalkulator, albo otwórz arkusz kalkulacyjny.
Zacznijmy od tego, że aby wyliczyć kwotę podatku do zapłaty (bądź do zwrotu, jeśli należysz do tej grupy szczęśliwców), trzeba zsumować wszystkie dochody osiągnięte w całym roku podatkowym (dla niewtajemniczonych: rok podatkowy w UK trwa od 6 do 5 kwietnia). Na tym etapie nie ma znaczenia, czy ktoś już zapłacił za ciebie podatek, czy nie. Musisz zebrać wszystkie dochody razem. Na potrzeby tej kalkulacji skupimy się na dwóch najpopularniejszych formach dochodu:
- zatrudnienie
- samozatrudnienie.
Aby obliczyć dochód podlegający opodatkowaniu, bierzemy pod uwagę następujące kwoty:
- Zatrudnienie: kwota brutto (możesz ją znaleźć na swoich P60, P45, albo ostatnim payslipie przed zakończeniem pracy lub roku podatkowego, czyli 5 kwietnia)
- Samozatrudnienie: kwota netto (czyli obrót minus dozwolone koszty).
Po zsumowaniu dochodów możemy przejść do wyliczeń podatku.
- Krok pierwszy: zzapisujemy sumę dochodu.
- Krok drugi: odejmujemy kwotę wolną od podatku – Personal Allowance (w roku podatkowym 2020/21 wynosiła ona £12,500).
- Krok trzeci: obliczamy podatek od różnicy według progów podatkowych na rok 2020/21:
- 20% od dochodów pomiędzy £12,501 a £50,000,
- 40% od dochodów pomiędzy £50,001 a £150,000
- 45% od dochodów powyżej £150,001
- Krok czwarty: obliczamy składki ubezpieczeniowe od dochodów z samozatrudnienia – Class 4 National Insurance Contributions. Z doświadczenia wiem, że składki te są najbardziej zaskakujące dla wiekszosci osob samozatrudnionych, ponieważ naliczane są w wysokości 9% od dochodów pomiędzy £9,501, a £50,000 oraz 11% od dochodów powyżej £50,001.
- Krok piąty: jeśli nasz jedyny dochód pochodził z samozatrudnienia lub nasz pracodawca nie odprowadził odpowiednich składek, a dochody przekroczyły £6,475, oddajemy Class 2 National Insurance Contributions – kwota do zapłacenia to £3.05/ tydzień, czyli £158.60 za rok podatkowy 2020/21.
- Krok szósty: sumujemy podatek zapłacony przez pracodawcę (-ow) od naszych dochodów pochodzących z zatrudnienia oraz zapłacony podatek CIS, jeśli taki był odliczany
- Krok siódmy: wyliczamy różnicę pomiędzy podatkiem należnym (punkt 3+4+5) oraz podatkiem zapłaconym. Ta różnica jest kwotą podatku do zapłaty lub do zwrotu.
Spróbujmy wyliczyć podatek na przykładzie pana Kowalskiego:
Pan Kowalski pracuje na budowie jako podwykonawca CIS, a dodatkowo w weekendy dorabia sobie w McDonalds. Na koniec roku podatkowego dostał zestawienie dochodu od swojego kontraktora (CIS statement) oraz P60 z powszechnie lubianego fast-fooda.
Na dokumentach widnieją następujące kwoty dochodów:
- Budowa: Gross Sales: £35,000, Tax deducted: £7,000
- McDonalds: Pay: £6,550, Tax deducted: £0
Podliczenie:
- Suma dochodu: £35,000 + £6,550 = £41,550.
- Odejmujemy £12,500: £41,550 – £12,500 = £29,050.
- Obliczamy podatek (pan Kowalski mieści się w granicy standardowego podatku, a więc będzie to 20%): £29,050 x 20% = £5,810.
- Obliczamy Class 4 National Insurance Contributions. Najpierw obliczamy kwotę, od której trzeba będzie odprowadzić składki (pamiętaj, że Class 2 nalicza się tylko od dochodu pochodzącego z samozatrudnienia): £35,000 – £9,500 = £25,500. Od tej kwoty obliczamy 9%, czyli £25,500 x 9% = £2,295.
- Dodajemy Class 2 National Insurance Contributions £158.60.
- Sumujemy należny podatek i składki: £5,810 + £2,295 + £158.60 = £8,263.60.
- Odejmujemy kwotę podatku zapłaconego od podatku należnego: £8,263.60 – £7,000 = £1,263.60 – wychodzi nam kwota podatku za rok 2020/21, który należy odprowadzić do urzędu.
Jeśli masz ochotę i czujesz się na siłach, oblicz swój podatek sam. Jeśli jednak nie, to zapraszamy do kontaktu z naszym biurem, a z przyjemnością zrobimy to za ciebie! 🙂
